24 มกราคม 2569 ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดย รศ.ดร.สิทธิพร ภัทรดิลกรัตน์ ให้ความรู้เกี่ยวกับโรคไวรัสนิปาห์ ความว่า ข้อควรรู้เกี่ยวกับโรคไวรัสนิปาห์

ไวรัสนิปาห์ (Nipah virus)

เป็นไวรัสอันตรายที่ก่อให้เกิดโรคติดต่อระหว่างสัตว์สู่คน โดยมีค้างคาวกินผลไม้เป็นโฮสต์ธรรมชาติ และสามารถแพร่กระจายผ่านการสัมผัสสารคัดหลั่งของสัตว์ที่ติดเชื้อ เช่น หมู หรือการรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนน้ำลายและปัสสาวะของค้างคาว รวมถึงการติดต่อจากคนสู่คนผ่านการสัมผัสใกล้ชิด

- การแพร่กระจายโรค -

ไวรัสนิปาห์แพร่ยากกว่าโควิด-19 เนื่องจากไม่ได้แพร่กระจายทางอากาศ (Airborne) ได้โดยง่าย แต่ต้องอาศัยการสัมผัสใกล้ชิดกับสารคัดหลั่งโดยตรง

- อาการ -

ผู้ป่วยมักเริ่มมีอาการไข้ ปวดศีรษะ ไอ และเจ็บคอ ก่อนจะลุกลามไปสู่อาการวิงเวียน ง่วงซึม และโคม่าภายในเวลาอันรวดเร็ว ไวรัสนี้มีความรุนแรงสูง เนื่องจากทำให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจเฉียบพลันและโรคสมองอักเสบ ซึ่งมีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 40%-75%

- การป้องกัน -

หลีกเลี่ยงการสัมผัสค้างคาวหรือสัตว์ป่วย งดการดื่มน้ำหวานสดจากพืชหรือผลไม้ที่อาจปนเปื้อนน้ำลายค้างคาวโดยไม่ผ่านการต้มสุก (unpasteurized sap) ล้างมือด้วยสบู่บ่อยครั้ง

สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ต้องใช้อุปกรณ์ป้องกันร่างกายเข้มงวด เนื่องจากปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนหรือการรักษาจำเพาะสำหรับมนุษย์

นอกจากนี้ มีงานวิจัยในอดีตที่มีการตรวจพบ สารพันธุกรรมของไวรัสนิปาห์จากค้างคาวในประเทศไทย (ในช่วง คศ. 2002 ถึง คศ. 2020) แต่ยังไม่พบการระบาดมาสู่สุกร หรือ มนุษย์

- แนวทางควบคุมโรค -

ปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีรายงานผู้ติดเชื้อในมนุษย์ แต่กรมควบคุมโรคประกาศให้เป็นโรคติดต่ออันตรายเพื่อเฝ้าระวังอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะหลังมีรายงานการพบผู้ติดเชื้อในต่างประเทศ เช่น รัฐเวสต์เบงกอล ประเทศอินเดีย ทำให้ไทยต้องยกระดับการคัดกรองผู้เดินทางจากพื้นที่เสี่ยง

ทั้งนี้ประเทศอินเดียเคยมีการระบาดของโรคไวรัสนิปาห์มาแล้วในอดีต ตั้งแต่ปี คศ. 2001 และ เคยมีการระบาดในหลายประเทศในอาเซียน เช่น มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และ สิงคโปร์