“วราวุธ” เข้ม! สั่งชุดฉก. ขยายผลตรวจโรงงานกำจัดกากอุตสาหกรรม ทั่วประเทศ 3,049 รง. เผย พบผิด 375 โรง แจ้งคำสั่งทางปกครอง 470 คำสั่ง ฟัน 9 โรง ขัดพรบ.โรงงานหลายกระทง เร่งเครื่องลุยต่อ 5 จว. กลุ่มเสี่ยง B ย้ำ ตรวจ รง. ที่มีปัญหา-เสี่ยง เพื่อบังคับใช้กฎหมาย ไม่ได้ตรวจเอายอด พร้อมเผย นายกฯ สั่งทุกจังหวัดตั้งชุดเฉพาะกิจร่วมแก้ปัญหาโรงงาน ชี้ข้อเสนอย้ายโรงงานต้องดูกฎหมายก่อน

วันนี้ (10 พฤศจิกายน 2569)  ที่ทำเนียบรัฐบาล นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยว่า กระทรวงอุตสาหกรรมยกระดับการตรวจสอบ กำกับ และบังคับใช้กฎหมายกับโรงงานลำดับที่ 105 และ 106 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว และการนำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ไม่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ ตั้งเป้าตรวจสอบทั่วประเทศ 3,049 โรงงาน จากโรงงานทั่วประเทศกว่า 70,000 แห่ง เนื่องจากเป็นกลุ่มกิจการที่มีเสียงร้องเรียนเกี่ยวกับการลักลอบกระทำผิดกฎหมาย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน และสิ่งแวดล้อม

สำหรับผลการดำเนินงานระหว่างวันที่ 2-9 พฤศจิกายน 2569 ตรวจสอบแล้ว 752 โรงงาน คิดเป็น 25% ของเป้าหมาย คงเหลือ 2,297 แห่ง พบโรงงานไม่ปฏิบัติตาม พ.ร.บ.โรงงาน 375 โรง และมีคำสั่งทางปกครองรวม 470 คำสั่ง แบ่งเป็นคำสั่งตามมาตรา 35 (4) จำนวน 110 คำสั่ง มาตรา 37 จำนวน 338 คำสั่ง และมาตรา 39 จำนวน 9 คำสั่ง

ในพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่อง ได้แก่ ปราจีนบุรี ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ระยอง สมุทรปราการ ตรวจแล้ว 380 โรงงาน จากเป้าหมาย 1,494 แห่ง พบไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย 296 แห่ง และมีคำสั่งทางปกครอง 376 คำสั่ง ส่วนพื้นที่ 71 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร ตรวจแล้ว 372 โรงงาน จากเป้าหมาย 1,555 แห่ง พบไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย 79 โรงงาน และมีคำสั่งทางปกครอง 94 คำสั่ง

นอกจากนี้ ยังมุ่งตรวจโรงงาน E-waste หรือโรงงานจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมีเป้าหมายทั่วประเทศ 350 โรงงาน ตรวจแล้ว 42 แห่ง คิดเป็น 12% โดยพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่องตรวจแล้ว 33 โรงงาน และมีคำสั่งตามมาตรา 37 จำนวน 24 คำสั่ง ขณะที่พื้นที่ 71 จังหวัดและกรุงเทพ ตรวจแล้ว 9 โรงงาน มีคำสั่งตามมาตรา 37 อีก 1 คำสั่ง

การตรวจครั้งนี้มุ่งจัดการโรงงานที่มีปัญหาและมีความเสี่ยง ไม่ใช่เพียงตรวจสอบเพื่อรวบรวมข้อมูล แต่ต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง โดยได้รับรายงานจากนายภาสกร ชัยรัตน์ ปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม นายพรยศ กลั่นกรอง อธิบดีกรมโรงงานอุตสาหกรรม และนายเดชา จาตุธนานันท์ หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงอุตสาหกรรม ในฐานะหัวหน้าชุดปฏิบัติการ

ระบุผลการตรวจ พบโรงงาน รวม 9 แห่งเข้าข่ายต้องดำเนินการตามมาตรา 39 แห่งพ.ร.บ.โรงงาน แบ่งเป็นโรงงานที่ถูกสั่งปิดและเสนอเพิกถอนใบอนุญาต รง.4 จำนวน 1 แห่ง และโรงงานที่ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการ 8 แห่ง ดังนี้

โรงงานที่ถูกสั่งปิดและเสนอเพิกถอนใบอนุญาต 1 แห่ง คือ โรงงานหมายเลข 1. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.ฉะเชิงเทรา เป็นโรงงานหลอมอะลูมิเนียม ถูกสั่งหยุดตามมาตรา 39 แต่ยังพบร่องรอยเปิดเตาหลอมและทำลายอุปกรณ์ของเจ้าหน้าที่ที่ใช้ตีตราผูกมัดเครื่องจักร รวมถึงป้ายคำสั่งตามมาตรา 39 และ 40 จึงเสนอเพิกถอนใบอนุญาต รง.4 ฐานฝ่าฝืนคำสั่งทางราชการอย่างร้ายแรง

ส่วนโรงงานที่ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการ 8 แห่ง ได้แก่ โรงงานหมายเลข 2. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.ปราจีนบุรี โรงงานจัดการวัสดุไม่ใช้แล้วและนำกลับมาใช้ใหม่ พบลักลอบรับของเสียอันตราย เช่น ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และตะกรันโลหะโดยไม่ได้รับอนุญาต จึงสั่งหยุดกิจการชั่วคราว พร้อมตรวจคุณภาพน้ำ และให้ย้ายกากของเสียเข้าอาคาร

โรงงานหมายเลข 3. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ. ปราจีนบุรี (โรงงานลำดับ 53(1)) พบติดตั้งเครื่องล้างและแยกเศษพลาสติกปนเปื้อน 350 แรงม้าโดยไม่ได้รับอนุญาต ระบายน้ำเสียไม่ผ่านการบำบัด ระบบบำบัดอากาศชำรุด และไม่มีระบบแจ้งเตือนไฟไหม้ จึงสั่งหยุดกิจการชั่วคราว

โรงงานหมายเลข 4. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.ปราจีนบุรี ผู้ประกอบการบุคคลธรรมดาที่เลิกกิจการตั้งแต่ปี 2553 และไม่พบเครื่องจักรหรือคนงาน แต่ยังมีข้อมูลแจ้งขนส่งกากอุตสาหกรรมผ่านระบบ กอ.2 ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2566 จึงสั่งหยุดกิจการและแจ้งความดำเนินคดีฐานสำแดงข้อมูลเท็จที่ สภ.กบินทร์บุรี

โรงงานหมายเลข 5. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.ระยอง โรงงานจัดการของเสีย พบถังเคมีขนาด 200 ลิตรเต็มพื้นที่จัดเก็บ เครื่องจักร 268 แรงม้าชำรุด แต่ยังแจ้งรับของเสียอันตรายผ่านระบบ กอ.2 จำนวน 112 ครั้ง รวม 321.77 ตัน จึงสั่งหยุดกิจการและระงับการรับสิ่งปฏิกูลผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์

โรงงานหมายเลข 6. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.ระยอง โรงงานจัดเก็บตะกรันเหล็ก พบกองตะกรันบนลานดินโดยไม่มีระบบป้องกันการปนเปื้อน ขุดบ่อรองรับน้ำฝนนอกเขตอนุญาต 2 บ่อ และปล่อยน้ำฝนปนเปื้อนไหลล้นสู่พื้นที่ข้างเคียง จึงสั่งหยุดกิจการและระงับการรับสิ่งปฏิกูลผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์

โรงงานหมายเลข 7. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.สมุทรปราการ ผู้ประกอบการผลิต ผลิตภัณฑ์พลาสติกไม่ตรงใบอนุญาต ไม่เดินระบบบำบัดน้ำเสียและอากาศ ไม่มีระบบป้องกันอัคคีภัย และรายงาน กอ.6 ไม่ตรงสภาพความเป็นจริง จึงสั่งหยุดกิจการ

โรงงานหมายเลข 8. ตั้งอยู่ในพื้นที่ จ.สมุทรปราการ โรงงานรีไซเคิลโลหะและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ พบระบบบำบัดอากาศชำรุด เพิ่มเครื่องจักรโดยไม่แจ้งตามมาตรา 19 ฝ่าฝืนเงื่อนไขจัดเก็บของเสียอันตราย ไม่ตรวจรับรองระบบไฟฟ้า และอาคารชำรุดกระทบความปลอดภัย จึงสั่งหยุดกิจการ

โรงงานหมายเลข 9. ตั้งอยู่ในพื้นที่  จ.สมุทรปราการ โรงงานรีไซเคิล พบลักลอบปล่อยน้ำเสียจากการผลิตออกนอกโรงงานโดยไม่บำบัด ไม่มีระบบบำบัดน้ำเสีย และจัดเก็บสารเคมีและกากของเสียกลางแจ้ง โดยไม่มีคันดินป้องกันการรั่วซึม จึงสั่งหยุดกิจการ

นายวราวุธ กล่าวว่า จากนี้ชุดปฏิบัติการจะติดตามโรงงานที่ถูกแจ้งให้ปฏิบัติตามกฎหมาย หรือที่ถูกสั่งระงับการกระทำ หรือให้แก้ไขปรับปรุง ต่อไปอย่างต่อเนื่อง

ส่วนของกลางที่ตรวจยึดได้ จะดำเนินการตามกฎหมาย ทั้งผูกมัดอุปกรณ์ ปิดประกาศห้ามใช้ ยึดหรืออายัด รวมถึงสั่งให้นำกากของเสียไปบำบัดหรือกำจัดให้ถูกต้อง

พร้อมนำผลการตรวจครั้งนี้มาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงกระบวนการตรวจสอบ กำกับ และบังคับใช้กฎหมายเด็ดขาด ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

สำหรับแผนตรวจระยะต่อไป จะขยายไปยังกลุ่ม B อีก 5 จังหวัด ได้แก่ นครปฐม ปทุมธานี สมุทรสาคร สระบุรี พระนครศรีอยุธยา โดยปรับเป็นการตรวจแบบมุ่งเป้ารายจังหวัด สนธิกำลังชุดปฏิบัติการทั้ง 50 ทีม เพื่อให้การตรวจสอบรวดเร็วและครอบคลุม พร้อมขอความร่วมมือพี่น้องประชาชนช่วยเป็นหูเป็นตา หากพบโรงงานมีพฤติการณ์ผิดปกติหรือสงสัยว่าประกอบกิจการผิดกฎหมาย แจ้งได้ที่สายด่วนกระทรวงอุตสาหกรรม 1564 ตลอด 24 ชั่วโมง

“ ขอฝากถึงผู้ที่จะกระทำไม่ถูกต้องตามกฎหมาย ก่อนหน้านี้อาจจะคิดเพียงแค่ว่า หากทำผิดกฎหมายกรมโรงงานแล้วก็จะถูกดำเนินคดีตามกรอบของกรมโรงงาน ไม่ว่าจะเป็นการถูกปรับ หรือถูกหยุดให้ดำเนินกิจการ แต่วันนี้ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรมว.มหาดไทย ให้บูรณาการได้ให้บูรณาการกับทุกกระทรวง ดังนั้นนอกจากการดำเนินคดีตามกฏหมายกรมโรงงานแล้ว กระทรวงมหาดไทย ก็จะดำเนินการตรวจสอบบัญชีผู้ถือหุ้น และถูกปปง. ตรวจสอบเส้นทางการเงิน และถ้าเข้าข่ายก็จะถูกยึดทรัพย์เจ้าของกิจการ และได้ประสานงานไปยังกระทรวงพาณิชย์ เพื่อตรวจสอบผู้ถือหุ้นบัญชีบริษัทก็จะถูกขึ้นแบล็คลิสต์ ไม่ให้เข้ามาถือหุ้นในบริษัทที่ประกอบกิจการในประเทศไทยได้ต่อไป ขอเตือนไปยังผู้ที่คิดและกำลังกระทำผิดกฎหมาย ว่า กฎหมายในประเทศไทยขณะนี้ ไม่ใช่จะถูกลงโทษเพียงกฎหมายของกระทรวงอุตสาหกรรม แต่จะโดนในส่วนของกระทรวงมหาดไทย กระทรวงการคลัง กระทรวงพาณิชย์ ปปง. ด้วย ดังนั้นขอให้หยุดการกระทำที่ไม่ดีนั้นเสีย และขอให้กำลังใจกับโรงงานที่ทำดีอยู่แล้วด้วย“ นายวราวุธกล่าว

ผู้สื่อข่าวถามถึงกรณีกังวลหรือไม่ว่าแผนดึงจังหวัดปราจีนบุรีเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ EEC จะถูกต่อต้าน เนื่องจากปัจจุบันชาวบ้านยังกังวลเรื่องขยะพิษ  ว่า  เรื่องนี้ต้องหารือกับเลขาธิการคณะกรรมการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือ เลขา EEC ว่าจะมีแนวทางดำเนินการต่อไปอย่างไร แต่มั่นใจว่าเมื่อเราดําเนินการตามกรอบชุดเดียวกันเสร็จแล้ว โดยเมื่อวานนี้ นายกรัฐมนตรีในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ออกคำสั่งไปยังทุกจังหวัด ให้ผู้ว่าราชการแต่ละจังหวัดตั้งชุดเฉพาะกิจขึ้นมา เท่ากับว่าวันนี้จึงไม่ได้มีเพียงกระทรวงอุตสาหกรรมที่ทำงาน แต่ทำงานร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด

นายวราวุธ กล่าวอีกว่า มั่นใจว่าเมื่อดำเนินการตามกรอบของชุดปฏิบัติการเสร็จภายในช่วงปลายปีนี้ถึงต้นปีหน้า ปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้และการทำงานของ EEC น่าจะราบรื่นขึ้น และให้ความมั่นใจกับพี่น้องประชาชนได้

เมื่อผู้สื่อข่าวถามถึงความเป็นไปได้ในการย้ายโรงงานและโรงขยะตามข้อเรียกร้องของชาวบ้าน นายวราวุธ กล่าวว่า ต้องดูตัวบทกฎหมายก่อนว่าตอนที่โรงงานตั้งขึ้นมานั้น มีกลไกในการจัดตั้งเป็นอย่างไร “คือสั่งมันสั่งได้ แต่ว่าถูกกฎหมายหรือเปล่า อันนี้เราต้องไปเช็กกันก่อน แล้วก็ตอนที่เขามาตั้ง ได้มีการทำประชาพิจารณ์หรือไม่ หรือว่าเขาตั้งก่อนที่จะมีกฎหมายให้ทำประชาพิจารณ์ อันนี้ผมต้องไปดูในรายละเอียดก่อน” นายวราวุธ กล่าว