สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา (สสจ.โคราช) ออกแถลงการณ์ชี้แจง กรณีผลตรวจวิเคราะห์นมโรงเรียนชนิดพาสเจอร์ไรส์ หรือนมถุง จาก สหกรณ์โคนมฯ พบเชื้อ Bacillus cereus สูงถึง 3,400 CFU/ml ขณะที่มาตรฐานกำหนดไว้ไม่เกิน 100 CFU/ml ส่งผลให้เจ้าหน้าที่มีคำสั่งให้งดผลิตชั่วคราว พร้อมเร่งตรวจสอบหาสาเหตุการปนเปื้อนในทุกขั้นตอน 

ข้อเท็จจริง รายละเอียดการดำเนินการ มีดังนี้  สถานการณ์การควบคุมคุณภาพนมโรงเรียนในจังหวัดนครราชสีมา ตั้งแต่ปี 2566 จนถึงปัจจุบัน สถานที่ผลิตนมโรงเรียนทุกแห่งในจังหวัดได้รับการตรวจประเมินมาตรฐานตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตอาหาร หรือ GMP จากสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา ปีละ 2 ครั้ง รวมทั้งมีการเฝ้าระวังคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์เป็นประจำทุกเดือน

สำหรับปีงบประมาณ 2569 จังหวัดนครราชสีมา มีสถานที่ผลิตนมโรงเรียน 6 แห่ง แบ่งเป็นพื้นที่อำเภอปากช่อง 5 แห่ง และอำเภอด่านขุนทด 1 แห่ง โดยสถานที่ผลิตทุกแห่งผ่านเกณฑ์มาตรฐานด้านสถานที่ผลิตของกระทรวงสาธารณสุข 

ผลการตรวจเฝ้าระวัง ผลิตภัณฑ์นมโรงเรียน จนถึงเดือนมิถุนายน 2569 มีการเก็บตัวอย่างตรวจรวม 55 ตัวอย่าง แบ่งเป็น นมยูเอชที (UHT) หรือนมกล่อง 27 ตัวอย่าง ซึ่งผ่านเกณฑ์มาตรฐานด้านคุณภาพและความปลอดภัยทุกตัวอย่าง ส่วนนมพาสเจอร์ไรส์ หรือนมถุง ตรวจ 28 ตัวอย่าง ผ่านเกณฑ์ 27 ตัวอย่าง และพบ 1 ตัวอย่างมีเชื้อจุลินทรีย์เกินมาตรฐาน ซึ่งเป็นกรณีที่มีการเผยแพร่เป็นข่าว

ลำดับเหตุการณ์เริ่มตั้งแต่ วันที่ 30 มิถุนายน 2569 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมาเข้าตรวจสอบสถานที่ผลิตนมโรงเรียนตามแผนเฝ้าระวังประจำปี ครั้งที่ 2 ของปีงบประมาณ 2569 ณ สหกรณ์โคนมปากช่อง จำกัด พร้อมเก็บตัวอย่างนมส่งตรวจที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 9 นครราชสีมา จำนวน 2 ผลิตภัณฑ์ ได้แก่ นมพาสเจอร์ไรส์ ล็อตผลิตวันที่ 27 มิถุนายน 2569 หมดอายุวันที่ 6 กรกฎาคม 2569 และนมยูเอชที (UHT) ล็อตผลิตวันที่ 6 มิถุนายน 2569 หมดอายุวันที่ 7 เมษายน 2570

ต่อมา วันที่ 31 กรกฎาคม 2569 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมาได้รับผลตรวจ พบว่านมพาสเจอร์ไรส์มีเชื้อ Bacillus cereus จำนวน 3,400 CFU/ml จากค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ไม่เกิน 100 CFU/ml ขณะที่นมยูเอชทีผ่านเกณฑ์มาตรฐาน

ทันทีที่ทราบผล เจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติอาหารได้ประสานสหกรณ์โคนมปากช่อง จำกัด ให้ งดผลิตอาหารเป็นการชั่วคราว และให้ดำเนินการทวนสอบหาสาเหตุของการปนเปื้อน ตั้งแต่การตรวจรับวัตถุดิบ กระบวนการผลิต การจัดเก็บ ตลอดจนการขนส่งไปยังโรงเรียน พร้อมจัดทำรายงานการแก้ไขปรับปรุง

จากนั้น วันที่ 3 สิงหาคม 2569 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมาได้มีหนังสือแจ้งงดผลิตอาหารอย่างเป็นทางการ โดยสหกรณ์โคนมปากช่อง จำกัด รับทราบและเร่งดำเนินการตรวจสอบและปรับปรุงกระบวนการผลิต

วันที่ 4 สิงหาคม 2569 สหกรณ์โคนมปากช่อง จำกัด แจ้งขอให้ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา เข้าตรวจสอบสถานที่ผลิตและเก็บตัวอย่างนมพาสเจอร์ไรส์ซ้ำ เพื่อยืนยันคุณภาพและความปลอดภัย

กระทั่ง วันที่ 5 สิงหาคม 2569 เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสอบสถานที่ผลิตและเก็บตัวอย่างนมพาสเจอร์ไรส์ซ้ำ ส่งตรวจที่ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ที่ 9 นครราชสีมา โดยขณะนี้สหกรณ์โคนมปากช่อง จำกัด ยังหยุดการผลิตนมโรงเรียนชนิดพาสเจอร์ไรส์ และอยู่ระหว่างรอผลตรวจตัวอย่างซ้ำ ซึ่งคาดว่าจะใช้เวลาประมาณ 14–20 วัน ก่อนนำผลมาประกอบการพิจารณาดำเนินการในขั้นตอนต่อไป

ทั้งนี้ สหกรณ์โคนมปากช่อง ได้สอบถามหน่วยงานจัดซื้อนมโรงเรียนที่รับผลิตภัณฑ์ไปกระจายยังโรงเรียนต่าง ๆ เบื้องต้นยังไม่ได้รับแจ้งว่าพบความเสียหายหรืออันตรายต่อผู้บริโภค นอกจากนี้ยังระบุอีกว่า ผลิตภัณฑ์นมที่พบการปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์เกินค่ามาตรฐาน เข้าข่ายเป็นอาหารผิดมาตรฐานตามมาตรา 28 และการกระทำดังกล่าวเข้าข่ายฝ่าฝืนมาตรา 25 (3) แห่งพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 มีโทษตามมาตรา 60 คือปรับไม่เกิน 50,000 บาท และจะดำเนินการตามกฎหมายกับผู้ผลิตต่อไป